AI Bu sayfa İngilizceden yapay zekâ (YZ) ile çevrilmiştir. Çeviri bir çevirmen tarafından gözden geçirilmemiştir. İngilizce sürüm esastır. İngilizce sürüm

Araştırma programı

Barış için Ortak Zemin

Barışa ilişkin farklı anlayışların ortak yönlerini belirlemek

Program ne yapar

2024’te yayımlanan bir derleme, 1969 ile 2022 arasındaki akademik literatürde 61 barış kavramı saymıştır. Bu çoğulluk, barışı yokluğundan ayırt etmeye yarayacak ortak bir ölçüt bırakmaz. Enstitünün 2023 tarihli makalesi, araştırmacıların yine de anlaşmazlıklarının düşündürdüğünden daha fazla konuda uzlaşıyor olabileceğini savunmuştur.

Barış için Ortak Zemin programı, Barış Kavramları ve Tanımları programının derlediği tanımları, mutlaka açıkça belirtmeden benimsedikleri varsayımlar dâhil olmak üzere paylaştıkları unsurlar bakımından inceler. Bu ortak zemini barışı tanımlamak için kapsamlı bir çerçeve olarak ortaya koyar; Küresel Barış için Değişim Teorisi programı da bu çerçeveyi küresel barış için bir değişim teorisine dönüştürür. Amaç yeni bir tanım eklemek değil, mevcut tanımların zaten paylaştığı şeyi sınanabilecek ve eleştirilebilecek kadar kesin biçimde ifade etmektir.

Enstitünün 2026 tarihli makalesi, bu ortak zemine ilişkin bugünkü açıklamasını, yani the Sovereignty of Sentience yaklaşımını ortaya koyar. Makale, her insanın paylaştığı bir durumdan yola çıkar: her insan kendi deneyimini görebilen tek kişidir. Kendi iyi oluşunun ne olduğunu bilebilecek, onu tanımlayabilecek, arayabilecek ve güvence altına alabilecek olan yalnızca o kişidir. Bunu özgürce ve tam olarak yapabilmek için her insanın en azından asgari düzeyde bir öz belirlenime ihtiyacı vardır. Barış, kişiler arasında, her tarafın öz belirlenimini karşılıklı ve hakkaniyetli biçimde güçlendiren ilişkilerin adıdır. Makale, ilk örnek olarak 61 barış kavramından 12’sini bu açıklamaya göre eşler. Geri kalanını 61 barış tanımı üzerine derleme (61 Peace Definitions Review) eşleyecektir.

Çıktılar

Yazılı beyan, Enstitünün önceki adı olan Peace and Conflict Science (PACS) Institute adıyla sunulmuştur.

Programın yeri

Enstitünün beş araştırma programı birbirini izleyen bir sıra oluşturur. İlk üçü birlikte değişim teorisini ortaya çıkarır; beşincisi ise bu teoriyi uygular.

  1. Barış Kavramları ve TanımlarıBarışın araştırmada, hukukta, politikada ve uygulamada nasıl tanımlandığını ve kullanıldığını derler. Öngörülen çıktısı, bu tanımların sistematik bir kaydıdır; bu kayıt, sonraki programların kanıt temelini oluşturur.
  2. Barış için Ortak ZeminBu tanımları, açıkça belirtmeden yaptıkları varsayımlar dâhil olmak üzere ortak yönlerini bulmak için karşılaştırır. Öngörülen çıktısı, bu ortak zeminin sınanabilecek ve eleştirilebilecek kadar kesin bir ifadesidir.
  3. Barışın Ölçülmesi ve GöstergeleriBarışın uygulamada nasıl gözlemlenip ölçülebileceğini ortaya koyar: kişinin kendi içinde, kişiler arasında ve gruplar arasında. Öngörülen çıktısı, verilerle sınanabilecek bir barış göstergeleri dizisidir.
  4. Küresel Barış için Değişim TeorisiTanımları, bunların ortak zeminini ve bu zeminin göstergelerini bir araya getirir. Öngörülen çıktısı, tartışma için bir başlangıç noktası olarak sunulan, küresel barış için kapsamlı bir değişim teorisidir.
  5. Hukuk, Politika ve Kurumlarda BarışDeğişim teorisini hukuka, politikaya ve kurumlara uygular. Öngörülen çıktısı, bunların teoriyle ne ölçüde uyumlu olduğuna ve ne ölçüde barış ya da şiddet ürettiğine ilişkin bir değerlendirmedir.