نشست جانبی در پنجاه‌وهشتمین اجلاس شورای حقوق بشر

مقصود

مؤسسه این نشست جانبی را در جریان پنجاه‌وهشتمین اجلاس شورای حقوق بشر برگزار کرد تا بررسی کند که چرا نبود تعریفی توافق‌شده از صلح برای حمایتگری در زمینهٔ حقوق بشر و برای سیاست‌گذاری اهمیت دارد، و تا پژوهش خود را دربارهٔ وجوه مشترک تعاریف صلح ارائه کند، با مشارکت کارشناس مستقل سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر و همبستگی بین‌المللی و مدیر اجرایی دفتر بین‌المللی صلح (International Peace Bureau).

پیشینه

شورای حقوق بشر پنجاه‌وهشتمین اجلاس خود را از ۲۴ فوریه تا ۴ آوریل ۲۰۲۵ برگزار کرد. مؤسسه برای این اجلاس بیانیه‌ای کتبی ارائه کرده بود که در ۲۰ فوریه ۲۰۲۵ با نشانهٔ A/HRC/58/NGO/136 منتشر شد و خواستار دقت فلسفی و علمی در بنیان‌های صلح و حقوق بشر بود. یادداشت مفهومی این نشست جانبی از همین مسئله آغاز می‌کرد: حمایتگری در زمینهٔ حقوق بشر فرض را بر این می‌گذارد که تأمین حقوق بشر به صلح می‌انجامد، اما پژوهشگران صلح دربارهٔ چیستی صلح به توافق نرسیده‌اند. این یادداشت به پژوهشگرانی از Johan Galtung در سال ۱۹۶۷ تا Oliver Richmond در سال ۲۰۲۳ دربارهٔ دشواری تعریف صلح استناد می‌کرد، و نیز به مقالهٔ سال ۲۰۲۳ مؤسسه با عنوان «Reframing the Ontology of Peace Studies» که وجوه مشترک تعاریف گوناگون را پیشنهاد کرده بود. کارکنان دفتر بین‌المللی صلح در هماهنگی این رویداد یاری کردند.

محورهای اصلی گفت‌وگو

• اینکه چرا نبود تعریفی توافق‌شده از صلح برای حمایتگری در زمینهٔ حقوق بشر اهمیت دارد، و برای داوری دربارهٔ اینکه آیا این حمایتگری به آنچه در نظر دارد دست می‌یابد.
• اینکه تعاریف صلح، بنا بر مقالهٔ سال ۲۰۲۳ مؤسسه، چه وجوه مشترکی دارند، و اینکه چگونه می‌توان صلح را با روش‌های علمی و فلسفی، هر دو، مطالعه کرد.
• اینکه چگونه می‌توان صلح را با شاخص‌هایی سنجید که بسیاری از آن‌ها هم‌اکنون در اهداف توسعهٔ پایدار و منشور بین‌المللی حقوق بشر آمده‌اند.
• اینکه صلح چگونه به‌عنوان هنجاری از حقوق بین‌الملل تحول یافته است، از جمله تکلیف حل‌وفصل اختلافات با وسایل مسالمت‌آمیز بر اساس منشور ملل متحد، و چه نسبتی با همبستگی بین‌المللی دارد.
• اینکه سازمان‌های عضو دفتر بین‌المللی صلح صلح را به شیوه‌های گوناگون می‌فهمند، و تعریفی روشن‌تر چه معنایی می‌تواند برای خلع سلاح و برای حمایتگری جامعهٔ مدنی داشته باشد.

در پایان پنل، گردانندهٔ جلسه سه پیشنهاد مطرح کرد: گزارشگر ویژهٔ سازمان ملل متحد در امور صلح؛ کمیته‌ای دربارهٔ صلح در سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو)، به الگوی کمیتهٔ یونسکو که در حمایت از تدوین اعلامیهٔ جهانی حقوق بشر کار کرد؛ و شبکه‌ای رو به گسترش از پژوهشگران دربارهٔ مبانی فلسفی و علمی فهم، تعریف و سنجش صلح.

برنامهٔ نشست

دوشنبه ۲۴ مارس ۲۰۲۵ (همهٔ ساعت‌ها به وقت اروپای مرکزی؛ ساعت‌های پس از افتتاح تقریبی‌اند و از فایل ضبط‌شده برگرفته شده‌اند)

• ۱۲:۰۰ افتتاح و معرفی اعضای پنل. Anders Reagan، گردانندهٔ جلسه
• ۱۲:۰۵ ارائهٔ پژوهش مؤسسه دربارهٔ تعریف صلح. Anders Reagan
• ۱۲:۲۰ سخنرانی. Cecilia Bailliet
• ۱۲:۳۰ سخنرانی. Sean Conner
• ۱۲:۴۵ پیشنهادها و پرسش‌های شرکت‌کنندگان
• ۱۳:۰۰ پایان

سخنرانان

• Anders Reagan، بنیان‌گذار و پژوهشگر، Peace and Conflict Science (PACS) Institute، گردانندهٔ جلسه و سخنران
• Cecilia Bailliet، کارشناس مستقل سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر و همبستگی بین‌المللی؛ استاد دانشکدهٔ حقوق دانشگاه اسلو، نروژ، با مشارکت از راه دور
• Sean Conner، مدیر اجرایی دفتر بین‌المللی صلح (International Peace Bureau)، با مشارکت از راه دور

سمت‌ها همان سمت‌هایی است که افراد در زمان برگزاری رویداد بر عهده داشتند.